Lacrosse to dynamiczna gra zespołowa, w której zawodnicy używają kijów z siatką, czyli crosse, do łapania, podawania i przenoszenia piłki. Celem jest umieszczenie jej w bramce przeciwnika i zdobycie większej liczby goli niż druga drużyna. Sport wywodzi się z tradycji rdzennych mieszkańców Ameryki Północnej. Bywa porównywany do połączenia hokeja, koszykówki i piłki nożnej, choć własny charakter zawdzięcza przede wszystkim grze kijem.
Czym jest lacrosse?
Najważniejszym elementem wyposażenia jest crosse – kij zakończony główką z kieszonką przypominającą siatkę. Zawodnik może nią złapać piłkę, biec z nią, podać ją partnerowi albo oddać strzał. Kij działa jak przedłużenie ręki, dlatego kontrola nad nim wymaga koordynacji, refleksu i regularnego treningu.
W field lacrosse spotykają się dwie drużyny po 10 zawodników. Wygrywa zespół, który po zakończeniu meczu ma więcej goli. Dyscyplina ma wielowiekowe korzenie wśród rdzennych społeczności Ameryki Północnej, a w XIX wieku została uporządkowana i skodyfikowana w Kanadzie. Z tego powodu lacrosse często określa się jako pierwowzór hokeja.
Jak przebiega mecz lacrosse?
W klasycznej odmianie męskiej mecz trwa 60 minut i składa się z czterech kwart po 15 minut. Gra rozpoczyna się od face-off, czyli wznowienia, podczas którego wyznaczeni zawodnicy walczą o piłkę na środku boiska. Podobne rozwiązanie można zobaczyć w hokeju na lodzie.
Po zdobyciu gola piłka wraca na środek i następuje kolejne wznowienie. Nie ma obowiązku wykonania określonej liczby podań przed strzałem. Drużyna może szybko przejść do ataku, jeśli stworzy sobie dogodną sytuację.
Najprostszy schemat akcji wygląda następująco:
- Face-off – zawodnicy walczą o pierwsze posiadanie piłki.
- Prowadzenie akcji – piłka jest przenoszona kijem, podawana między graczami lub niesiona w kierunku bramki.
- Atak i strzał – napastnicy próbują ominąć obronę i trafić do bramki.
- Wznowienie po golu – po zdobyciu punktu obie drużyny ponownie ustawiają się do face-off.
Obrońcy mogą odbierać piłkę kijem i zatrzymywać rywali dozwolonym kontaktem fizycznym. Wokół bramki znajduje się pole ochronne, do którego zawodnicy atakujący nie mogą wejść w sposób naruszający przepisy. Jego zadaniem jest zapewnienie bramkarzowi przestrzeni do interwencji.
Jakie są odmiany lacrosse?
Reguły i liczba zawodników zależą od odmiany. Najczęściej spotyka się field lacrosse, box lacrosse oraz lacrosse kobiet.
| Odmiana | Liczba graczy | Poziom kontaktu | Miejsce |
|---|---|---|---|
| Field lacrosse | 10 na drużynę | Wysoki, szczególnie w wersji męskiej | Boisko trawiaste lub sztuczna murawa |
| Box lacrosse | Zależna od regulaminu rozgrywek | Bardzo wysoki | Hala lub zamknięta arena |
| Lacrosse kobiet | Zależna od przyjętych przepisów | Ograniczony kontakt fizyczny | Boisko otwarte |
Field lacrosse jest najczęściej kojarzony z klasycznym obrazem dyscypliny. Box lacrosse rozgrywa się na mniejszej przestrzeni, dlatego akcje są szybsze, a walka o piłkę bardziej intensywna. W kobiecej odmianie przepisy ograniczają kontakt między zawodniczkami, przez co większe znaczenie mają ustawienie, szybkość podań i technika.
Pozycje i sprzęt zawodników
W field lacrosse drużyna składa się z napastników, pomocników, obrońców i bramkarza. Role mogą się zmieniać w trakcie akcji, ale każda pozycja ma podstawowe zadania:
- Napastnicy – budują akcje w pobliżu bramki rywali i oddają strzały.
- Pomocnicy – przemieszczają się po całym boisku, wspierając atak oraz obronę.
- Obrońcy – utrudniają przeciwnikom wejście w strefę strzelecką i odzyskują piłkę.
- Bramkarz – chroni bramkę, używając kija z większą główką i szerszą kieszonką.
Podstawowe wyposażenie obejmuje:
- crosse dopasowany do pozycji zawodnika
- gumową piłkę
- kask, rękawice i ochraniacze w odmianach kontaktowych
- ochraniacz na zęby oraz, zależnie od przepisów, ochronę oczu w lacrosse kobiet
Obrońcy często korzystają z dłuższych kijów, które ułatwiają utrzymanie rywala na dystans. Bramkarz używa crosse z szerokim koszem, dzięki czemu łatwiej zatrzymać mocny strzał. W kobiecej odmianie sprzęt ochronny jest zwykle lżejszy, ponieważ przepisy ograniczają kontakt fizyczny.
Faule i kary w lacrosse
Lacrosse nie jest sportem bezkontaktowym, ale kontakt musi mieścić się w granicach określonych przez regulamin. Niedozwolone zagrania dzieli się najczęściej na faule osobiste i techniczne.
- Faule osobiste – obejmują między innymi niebezpieczne uderzenie, niedozwolony kontakt kijem, atakowanie zawodnika bez piłki i niesportowe zachowanie.
- Faule techniczne – dotyczą na przykład przytrzymywania, przeszkadzania rywalowi, pchania, blokowania obrońcy lub spalonego.
- Spalony – występuje wtedy, gdy drużyna nie utrzymuje wymaganej liczby zawodników w strefie obronnej albo ataku.
- Opóźnianie gry – może skutkować utratą posiadania, gdy zespół celowo przetrzymuje piłkę lub nie przenosi jej w odpowiednim czasie.
Za poważniejsze przewinienia zawodnik może trafić do pola karnego i przez określony czas nie uczestniczyć w grze. Szczegółowe kary zależą od odmiany lacrosse oraz regulaminu danych rozgrywek.
Najprościej mówiąc, lacrosse polega na szybkim przemieszczaniu piłki za pomocą crosse, współpracy całej drużyny i szukaniu okazji do strzału. Jeśli oglądasz mecz po raz pierwszy, zwróć uwagę na face-off, częste zmiany kierunku akcji oraz różnicę między mocno kontaktową odmianą męską a bardziej ograniczoną kontaktowo wersją kobiecą.
